Key Takeaways:

ความสำคัญของรายการคำนวณนั่งร้าน (BOQ): เป็นขั้นตอนแรกที่จำเป็นต้องทำก่อนติดตั้งนั่งร้าน BS เพื่อกำหนดชนิดและจำนวนอุปกรณ์ให้แม่นยำ ป้องกันปัญหาอุปกรณ์ขาด-เกิน ควบคุมต้นทุนความคุ้มค่า (ซื้อ vs เช่า) และรับประกันความปลอดภัยตามข้อกำหนดทางกฎหมาย
ข้อมูลและมาตรฐานอ้างอิง: คำนวณตามมาตรฐาน BS EN 12811 โดยพิจารณาจากขนาดพื้นที่ (ความยาว, ความกว้าง, ความสูง), ประเภทงาน, น้ำหนักบรรทุก (Load Class), สภาพพื้นหน้างาน และจุดยึดโครงสร้าง (Tie Points)
หลักคิดอุปกรณ์และค่าเผื่อ (Waste): แตกรายการคำนวณตั้งแต่เสาตั้ง, ท่อนอน, แคลมป์ (ตาย/เป็น), แผ่นกระดาน ไปจนถึงระบบความปลอดภัย (ราวกันตก, Toe Board) และควรเผื่ออุปกรณ์สำรองไว้ 5-10% เสมอสำหรับปรับแก้หน้างานหรือทดแทนชำรุด/สูญหาย
ความปลอดภัยและการรับรอง: สำหรับงานรับน้ำหนักสูงหรือความสูงเกิน 24 เมตร ต้องผ่านการสำรวจหน้างานจริง และให้วิศวกรตรวจสอบพร้อมเซ็นรับรองแบบก่อนสั่งอุปกรณ์เสมอ

ก่อนเริ่มติดตั้งBS scaffolding ในทุกไซต์งาน สิ่งที่วิศวกรและทีมช่างต้องทำเป็นอันดับแรกคือการทำ รายการคำนวณนั่งร้าน BS ให้ครบถ้วนและแม่นยำก่อนเสมอ เพราะถ้าหากคำนวณผิดพลาด จะทำให้อุปกรณ์ขาดหรือเกิน ส่งผลต่องบประมาณ ระยะเวลาในการทำงาน และที่สำคัญมากที่สุดคืออาจส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงานได้ บทความนี้ เรา SC Scaffolding ผู้เชี่ยวชาญด้านนั่งร้าน BS จะพาไปดูขั้นตอน หลักการ และสูตรการคิดรายการคำนวณนั่งร้านแบบมืออาชีพตั้งแต่ต้นจนจบ

รายการคำนวณนั่งร้าน คืออะไร?

รายการคำนวณนั่งร้าน หรือที่วิศวกรกับผู้รับเหมามากเรียกว่า BOQ (Bill of Quantities) สำหรับนั่งร้าน คือเอกสารที่แจกแจงชนิดและจำนวนpipes and equipmentทั้งหมดที่ต้องใช้ในแต่ละหน้างาน ตั้งแต่ท่อนั่งร้าน แคลมป์นั่งร้านทุกประเภท ตีนเป็ด ไปจนถึงแผ่นกระดานและบันได้ โดยจะคำนวณจากขนาดพื้นที่ ความสูง และลักษณะของงานจริง

เหตุผลที่ต้องทำรายการคำนวณนั่งร้านให้แม่นยำ

ลดความเสี่ยงด้านความปลอดภัย เพราะถ้าหากขาดอุปกรณ์ยึดจุดใดจุดหนึ่ง อาจทำให้โครงสร้างไม่มั่นคงได้
ควบคุมต้นทุนได้ตรงจุดมากขึ้น ไม่สั่งของเกินความจำเป็นหรือขาดจนต้องสั่งเพิ่ม ไม่เสียเวลาหน้างานในการสั่งของเพิ่ม
ใช้เป็นข้อมูลอ้างอิง ประกอบการขอใบรับรองจากวิศวกรผู้ควบคุมงาน ตามที่กฎหมายนั่งร้านกำหนด
ช่วยวางแผนล่วงหน้า ว่าควรซื้อนั่งร้านไปเลยหรือว่าเช่าตามระยะเวลาใช้งานจริง

ข้อมูลที่ต้องเตรียมก่อนเริ่มคำนวณนั่งร้าน BS

ขนาดพื้นที่ทำงานจริง ความยาว ความกว้าง และความสูงที่ต้องติดตั้งนั่งร้าน
ลักษณะงาน เป็นนั่งร้านแบบพิงผนัง (Independent) นั่งร้านรอบเสา หรือนั่งร้านแบบหอสูง (Birdcage)
น้ำหนักบรรทุกที่ต้องรองรับ เช่น น้ำหนักคนทำงาน วัสดุก่อสร้าง และอุปกรณ์ที่วางบนแผ่นทางเดิน เพื่อกำหนด Load Class ตามมาตรฐาน
สภาพพื้นหน้างาน พื้นดิน พื้นคอนกรีต หรือพื้นต่างระดับ มีผลต่อจำนวนตีนเป็ดและแผ่นรองรับน้ำหนัก (Sole Board)
จุดยึดกับโครงสร้างอาคาร (Tie Point) ตำแหน่งที่สามารถยึดนั่งร้านเข้ากับผนังหรือโครงสร้างถาวรได้
ระยะเวลาที่ต้องใช้งาน เพื่อประเมินว่าซื้อหรือเช่านั่งร้านแบบไหนจะคุ้มค่ากว่ากัน

หลักการกำหนดระยะ Bay Length และ Lift Height ตามมาตรฐาน BS

หัวใจของการคำนวณรายการนั่งร้าน BS จะอยู่ที่การกำหนดระยะห่างมาตรฐาน 3 ค่า คือ ระยะห่างเสาตามแนวยาว (Bay Length) ความสูงต่อชั้น (Lift Height) และระยะห่างระหว่างแถวเสา (Width) การกำหนดค่าเหล่านี้จะอ้างอิงหลักการออกแบบตามมาตรฐาน BS EN 12811

รายการ	ระยะที่นิยมใช้	หมายเหตุ
Bay Length (ระยะห่างเสาตามแนวยาว)	1.8 – 2.4 เมตร	งานรับน้ำหนักมากนิยมใช้ระยะสั้นลง
Lift Height (ความสูงต่อชั้น)	2.0 เมตร	ใกล้เคียงความยาวมาตรฐานของท่อ 1 ท่อน
ระยะห่างแถวเสา (Width)	0.9 – 1.5 เมตร	ขึ้นกับความกว้างแผ่นทางเดินที่ใช้งาน
จุดยึดกับโครงสร้าง (Tie)	ทุก 4 เมตรตามแนวตั้งทุก 6 เมตรตามแนวนอน	ปรับตามผลการคำนวณโครงสร้างจริง

ตัวเลขเหล่านี้จะเป็นค่าที่ใช้อ้างอิงเบื้องต้นเท่านั้น ระยะเวลาที่เหมาะสมที่สุดของแต่ละหน้างานควรผ่านการตรวจสอบและรับรองจากวิศวกรทุกครั้ง โดยเฉพาะงานที่มีการรับน้ำหนักมากหรือมีความสูงเกิน 24 เมตร

ขั้นตอนการคำนวณจำนวนอุปกรณ์นั่งร้าน BS

หลังจากได้ระยะมาตรฐานแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการแตกรายการอุปกรณ์แต่ละชนิดออกมาเป็นจำนวนที่ต้องสั่ง โดยหลักคิดคำนวณของแต่ละชิ้นมีดังนี้

1. เสาตั้งและตีนเป็ด

จำนวนเสาตั้ง = (จำนวนช่วงตามแนวยาว + 1) x จำนวนแถวเสา และBase Plateใช้ 1 ตัวต่อเสาตั้ง 1 ต้นเสมอ เพื่อกระจายน้ำหนักลงสู่พื้น

2. ท่อนอนตามยาว

จำนวนท่อนอน = จำนวนช่วงตามแนวยาว x จำนวนชั้น (Lift) x จำนวนแถวเสา โดยใช้Galvanized-pipeความยาวตามระยะ Bay Length ที่กำหนดไว้

3. ท่อขวางและพุดล็อก

จำนวนท่อขวางหลัก คำนวณจาก (จำนวนช่วง + 1) x จำนวนชั้น สำหรับจุดที่ตรงกับเสาตั้ง และควรเพิ่มท่อขวางกลางช่วงอีก 1-2 จุดต่อช่วง เพื่อรองรับแผ่นทางเดินไม่ให้แอ่นตัว โดยยึดด้วยPutlog Couplerที่ตำแหน่งกลางช่วง

4. แคลมป์ตาย

ใช้ที่จุดเชื่อมต่อระหว่างท่อนอนกับเสาตั้งทุกจุด ซึ่งเป็นจุดรับน้ำหนักหลักของโครงสร้าง จำนวนโดยประมาณเท่ากับจำนวนจุดตัดระหว่างท่อนอนกับเสาตั้งทั้งหมด

5. แคลมป์เป็น

ใช้สำหรับค้ำยันทแยง (Bracing) และจุดยึดกับโครงสร้างอาคาร (Tie) ซึ่งเป็นมุมที่ไม่ตั้งฉาก 90 องศา จำนวนขึ้นอยู่กับตำแหน่งค้ำยันและจุดยึดที่คำนวณไว้

6. ข้อต่อนอกสำหรับต่อความสูง

เมื่อความสูงหน้างานเกินความยาวท่อมาตรฐานที่มี (3-6 เมตร) ต้องใช้Sleeve Couplerต่อเสาตั้งให้ได้ความสูงตามต้องการ จำนวนคำนวณจากผลต่างระหว่างความสูงรวมกับความยาวท่อที่มีอยู่จริง

7. แผ่นกระดานหรือแผ่นไม้

จำนวนแผ่น = จำนวนช่วงตามแนวยาว x จำนวนชั้นที่ต้องใช้เป็นพื้นที่ทำงาน x จำนวนแผ่นต่อความกว้าง 1 ช่วง เลือกใช้Scaffolding Boardเหล็กชุบสังกะสี หรือแผ่นไม้ BS2482 ตามลักษณะงาน

8. แคลมป์ล็อคแผ่นกระดานและน็อตแคลมป์

Board Retaining CouplerและBolt-Nut Washerใช้ยึดแผ่นกระดานไม่ให้เลื่อนหลุดขณะใช้งาน จำนวนประมาณ 2 ตัวต่อแผ่นกระดาน 1 แผ่น

9. บันไดและล็อกบันได

จำนวนAlluminium Ladderเท่ากับจำนวนชั้นที่ต้องขึ้นลง คูณด้วยจำนวนจุดทางขึ้นที่ต้องการในหน้างาน พร้อมล็อกบันไดยึดทุกจุดต่อ

10. ราวกันตกและ Toe Board

ทุกชั้นที่เป็นพื้นที่ทำงาน ต้องมีราวกันตกบน ราวกลาง และ Toe Board ครบตามแนวขอบทั้งหมด เพื่อป้องกันการตกจากที่สูงตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัย

11. เผื่อ Waste และอุปกรณ์สำรอง

ทุกรายการควรเผื่อเพิ่มอีกประมาณ 5-10% จากยอดคำนวณจริง เพื่อรองรับอุปกรณ์ชำรุด สูญหาย หรือจุดที่ต้องปรับแก้หน้างาน

เคล็ดลับคำนวณรายการนั่งร้าน BS ให้แม่นยำและประหยัดต้นทุน

ลงพื้นที่สำรวจหน้างานจริงทุกครั้งก่อนสรุปรายการคำนวณ
ใช้ตารางคำนวณหรือโปรแกรมช่วยคำนวณ เพื่อลดความผิดพลาดจากการคิดด้วยมือ
ให้วิศวกรตรวจสอบและเซ็นรับรองแบบก่อนเริ่มสั่งอุปกรณ์ทุกครั้ง โดยเฉพาะงานที่มีความสูงหรือรับน้ำหนักมาก
พิจารณาระยะเวลาใช้งานเพื่อเลือกว่าจะซื้อหรือเช่าอุปกรณ์ให้คุ้มค่าที่สุด
ตรวจสอบสภาพอุปกรณ์นั่งร้านทุกชิ้นก่อนติดตั้ง ตาม Checklist ตรวจสอบนั่งร้าน

วางแผนคิดรายการคำนวณนั่งร้าน BS แบบตรงจุด แม่นยำ ประหยัดต้นทุน กับ SC Scaffolding

SC Scaffolding มีServiceออกแบบนั่งร้านและคำนวณวัสดุที่ต้องใช้ตามหน้างานจริง พร้อมทีมวิศวกรตรวจสอบและเซ็นรับรองแบบ เพื่อให้มั่นใจได้ว่ารายการคำนวณที่ได้ถูกต้อง ปลอดภัย และประหยัดต้นทุนสูงสุด

นอกจากนี้เรายังมีอุปกรณ์นั่งร้าน BS STANDARDครบทุกชนิดทั้งมือหนึ่งและมือสอง พร้อมใบเซอร์จากโรงงานทุกชิ้น รองรับทั้งบริการขาย เช่า และติดตั้งโดยทีมงานมืออาชีพ จัดส่งทั่วประเทศ 24 ชั่วโมงไม่มีวันหยุด

หากต้องการคู่มือการติดตั้งนั่งร้าน BS (ฉบับ PDF) สามารถติดต่อเราตามข้อมูลด้านล่างเพื่อรับคู่มือฟรีได้เลยครับ

Contact or inquire for more information at

โทร: 0854467877, 021257199
Line:@thitmark
อีเมล: sc.scaffolding29@gmail.com
Open daily from 7:00 AM to 5:00 PM.