Key Takeaways:

มาตรฐานนั่งร้าน BS แบ่งเป็น 2 ส่วน คือ มาตรฐานอุปกรณ์ (BS1139 → BS EN 74) และ มาตรฐานการติดตั้ง (BS 5973 → BS EN 12811) ต้องใช้ควบคู่กันเสมอ
ท่อเหล็กต้องมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 48.3 มม. หนา 3.2–4.0 มม. พร้อมใบรับรอง Mill Certificate ทุกชิ้น
ราวกันตกสูงไม่น้อยกว่า 0.95–1.0 เมตร และแผ่นกั้นเท้าสูงไม่น้อยกว่า 0.15 เมตร เป็นข้อบังคับสำหรับพื้นที่ทำงานสูงตั้งแต่ 2 เมตรขึ้นไป
ระยะเสา ค้ำยัน และจุดยึดกับอาคาร ต้องผ่านการคำนวณจากวิศวกร โดยเฉพาะนั่งร้านสูงตั้งแต่ 4 เมตรขึ้นไปตามกฎหมายไทย
นั่งร้านสูงตั้งแต่ 4 เมตร หรือแบบห้อยแขวน ต้องมีวิศวกรตรวจสอบอย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง และตรวจซ้ำทุกครั้งหลังเหตุการณ์ผิดปกติ

การติดตั้งนั่งร้านให้มีประสิทธิภาพและมีความปลอดภัย ต้องปฏิบัติตามมาตรฐานหลาย ๆ อย่าง ซึ่งมาตรฐานสำหรับนั่งร้าน BS (British Standard) จะมีหลายมาตรฐานด้วยกัน โดยจะมีมาตรฐานการติดตั้งนั่งร้าน BS ที่ครอบคลุมตั้งแต่คุณภาพวัสดุ ฐานราก โครงสร้าง ระยะยึดโยง ไปจนถึงระบบป้องกันการตก โดยทุกขั้นตอนจะต้องเป็นไปตามมาตรฐานสากล เพื่อให้BS scaffolding ที่ติดตั้งมีความมั่นคง แข็งแรง และปลอดภัยต่อผู้ที่ทำงานบนที่สูง

งานก่อสร้างและอุตสาหกรรม โดยเฉพาะโรงไฟฟ้า โรงกลั่นน้ำมัน ปิโตรเคมี เป็นงานที่มักใช้งานนั่งร้านมาตรฐาน BS เพราะรับน้ำหนักได้สูงและมีใบรับรองที่สามารถตรวจสอบได้ แต่สิ่งสำคัญมาก ๆ ที่ต้องมีคือเรื่องของ “มาตรฐาน” หากติดตั้งไม่ได้มาตรฐาน จะเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุได้ บทความนี้ SC Scaffolding ได้รวบรวมมาตรฐานการติดตั้งนั่งร้าน BS ในทุกด้านที่ต้องรู้

มาตรฐานการติดตั้งนั่งร้าน BS คืออะไร?

นั่งร้าน BS ย่อมาจาก British Standard โดยจะมีมาตรฐานแบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลัก ๆ

มาตรฐานอุปกรณ์: เดิมใช้ BS 1139 ก่อนถูกแทนที่ด้วย BS EN 74 ในปี 2006 ครอบคลุมเรื่องคุณภาพท่อ แคลมป์ และส่วนประกอบ
มาตรฐานการติดตั้ง: เดิมใช้ BS 5973 ก่อนถูกแทนที่ด้วย BS EN 12811 ในปี 2004 ซึ่งกำหนดหลักการออกแบบ การรับน้ำหนัก และข้อกำหนดด้านความปลอดภัยของโครงสร้างนั่งร้าน

นอกจากมาตรฐานสากลแล้ว เรายังมีกฎหมายนั่งร้านตามกฎกระทรวงมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัยเกี่ยวกับนั่งร้านและค้ำยัน พ.ศ. 2564 ที่บังคับใช้ด้วยเช่นกัน

มาตรฐานวัสดุและอุปกรณ์นั่งร้าน BS ก่อนการติดตั้ง

ก่อนจะเริ่มติดตั้งนั่งร้านทุกครั้ง ต้องตรวจสอบก่อนว่าอุปกรณ์นั่งร้านทุกชิ้นผ่านมาตรฐานและมีใบรับรองจากโรงงานครบถ้วนหรือไม่ โดยมาตรฐานวัสดุหลัก ๆ ที่ต้องตรวจสอบ จะมีด้วยกันดังนี้

ท่อเหล็ก: ต้องเป็นGalvanized-pipeเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอก 48.3 มม. ความหนา 3.2–4.0 มม. ผ่านมาตรฐาน BS1139-1990 หรือ BS EN39-2001 ผิวท่อไม่คดงอ ไม่มีสนิมขุม
แคลมป์และตัวล็อค: ทั้งแคลมป์เป็นและแคลมป์ตาย ล็อคบีม และพุดล๊อค ต้องผลิตตามมาตรฐาน BS1139 หรือ BS EN 74 ไม่มีรอยแตกร้าว ขันแน่นได้อย่างมั่นคง และมีค่า Slip Load ตามที่มาตรฐานกำหนด
แผ่นพื้นนั่งร้าน: แผ่นเหล็กชุบสังกะสีต้องผ่านมาตรฐาน BS1139-1990 หรือ BS EN39-2001 ส่วนแผ่นไม้ต้องผ่านมาตรฐาน BS2482 ไม่แตก ไม่ผุ รับน้ำหนักได้ตามที่ออกแบบ
ตีนเป็ด (Base Plate): ต้องมีขนาดพื้นที่รองรับเพียงพอต่อการกระจายน้ำหนักลงสู่พื้น ไม่บิดงอหรือเป็นสนิม
บันไดนั่งร้าน: ควรมีความยาวตั้งแต่ 3–6 เมตร โครงสร้างแข็งแรง ไม่มีขั้นชำรุด

มาตรฐานการเตรียมพื้นที่และฐานรองรับสำหรับนั่งร้าน BS

ฐานราก คือหัวใจสำคัญสำหรับนั่งร้าน BS ถ้าหากฐานรากไม่มั่นคง จะเป็นสาเหตุสำคัญที่อาจทำให้นั่งร้านทรุดหรือล้มลงมาได้ มรตรฐานการเตรียมพื้นที่และฐานรองรับจึงเป็นสิ่งสำคัญ

สำรวจหน้างาน ตรวจสอบความลาดเอียง สิ่งกีดขวาง และระยะห่างจากแนวสายไฟฟ้า
บดพื้นดิน หรือปูแผ่นไม้รองพื้นใต้ตีนเป็ดทุกจุด เพื่อกระจายน้ำหนักและป้องกันการทรุดตัว
ปรับระดับฐานให้เรียบเสมอกัน ก่อนตั้งเสาต้น เพื่อให้เสานั่งร้านตั้งฉากกับพื้น
เตรียมการระบายน้ำ สำหรับพื้นที่กลางแจ้ง เพื่อไม่ให้น้ำขังบริเวณฐานนั่งร้าน

มาตรฐานโครงสร้างหลัก ระยะเสา ค้ำยัน และความสูงต่อชั้น

โครงสร้าง เป็นปัจจัยสำคัญอีกอย่างสำหรับการติดตั้งนั่งร้าน BS ที่ต้องมีความแม่นยำของโครงสร้างหลัก หลักการต่าง ๆ จะมีด้วยกันดังนี้

เสานั่งร้านต้องตั้งฉากกับพื้น ไม่เอนเอียง วางในตำแหน่งที่ตรงกับแบบแปลน
ระยะห่างระหว่างเสา (Bay Length) โดยทั่วไปนั่งร้านระบบท่อและแคลมป์จะออกแบบช่วงเสาอยู่ที่ประมาณ 1.8–2.4 เมตร ทั้งนี้ระยะที่แน่นอนต้องเป็นไปตามแบบคำนวณของวิศวกร
ความสูงต่อชั้น (Lift Height) ตามหลักโดยทั่วไปมักกำหนดไม่เกิน 2 เมตรต่อชั้น
ค้ำยัน (Bracing) ต้องติดตั้งทั้งแนวทแยงตามช่วงที่กำหนด เพื่อป้องกันโครงสร้างโยกหรือบิดตัว

มาตรฐานพื้นทำงานและการป้องกันการตก

ระบบป้องกันการตกเป็นข้อกำหนดที่กฎหมายและมาตรฐาน BS EN 12811 ให้ความสำคัญสูงสุด เพราะเป็นเหมือนด่านสุดท้ายที่ป้องกันอุบัติเหตุจากที่สูง

ราวกันตก (Guardrail) ราวบนสุดต้องสูงไม่น้อยกว่า 0.95–1.0 เมตรจากพื้นนั่งร้าน และต้องมีราวกลางติดตั้งบริเวณกึ่งกลางระหว่างราวบนกับพื้น
แผ่นกั้นเท้า (Toe Board) สูงไม่น้อยกว่า 0.15 เมตร เพื่อป้องกันเครื่องมือหรือวัสดุตกจากพื้นนั่งร้าน
พื้นทำงาน: ต้องไม่มีช่องว่างเกิน 25 มิลลิเมตร ไม่ลื่น ไม่โยกคลอน และรับน้ำหนักได้ตาม Load Class ที่ออกแบบไว้
ความกว้างพื้นที่ทำงาน ต้องเพียงพอให้ผู้ปฏิบัติงานสัญจรและทำงานได้อย่างสะดวก ตามระดับ Width Class ที่กำหนดในมาตรฐาน BS EN 12811
ในพื้นที่ทำงานที่มีความสูงตั้งแต่ 2 เมตรขึ้นไป ต้องติดตั้งราวกันตกครบทุกด้าน ไม่มีข้อยกเว้น

มาตรฐานทางขึ้น-ลงและบันไดนั่งร้าน

การขึ้น-ลงนั่งร้าน เป็นอีกจุดหนึ่งที่ต้องให้ความสำคัญ

ติดตั้งบันไดนั่งร้านความยาว 3-6 เมตร ยึดกับโครงสร้างด้วยล็อกบันไดให้แน่นหนา ไม่โยกคลอนตอนที่ใช้งาน
บันไดต้องวางในตำแหน่งที่มีมุมเอียงเหมาะสมและมีความยาวพ้นระดับพื้นทำงาน เพื่อให้สามารถจับยึดเวลาขึ้น-ลงบันไดได้ถนัด
เส้นทางเดินไม่ควรมีสิ่งกีดขวาง และเชื่อมกับพื้นทำงานในแต่ละชั้น
หลีกเลี่ยงการใช้โครงนั่งร้านหรือค้ำยันเป็นทางขึ้น-ลงบันได เพราะไม่ได้ออกแบบมาเพื่อการรับน้ำหนักในลักษณะนี้

Load Class มาตรฐานการรับน้ำหนัก

มาตรฐานการติดตั้งนั่งร้าน BS EN 12811 จะแบ่งประเภทการรับน้ำหนักออกเป็น 6 ระดับ หรือ 6 Load Class โดยจะแบ่งตามลักษณะงานตั้งแต่งานตรวจสอบทั่วไป จนถึงงานก่อสร้างหนักที่ต้องรับน้ำหนักสูง

Load Class	น้ำหนักสูงสุดต่อตารางเมตร	ตัวอย่างประเภทงาน
Class 1–2	0.75–1.5 kN/m²	งานตรวจสอบ งานทาสี ทำความสะอาด
Class 3–4	2.0–3.0 kN/m²	งานซ่อมแซมผิวอาคาร งานก่อสร้างทั่วไป
Class 5–6	4.5–6.0 kN/m²	งานก่อสร้างหนักที่ต้องรับน้ำหนักสูง

การตรวจสอบนั่งร้านหลังติดตั้งเสร็จ

หลังจากที่ติดตั้งนั่งร้านเสร็จเรียบร้อย ยังไม่ควรใช้งานทันที นั่งร้านทุกต้นต้องผ่านการตรวจสอบและรับรองก่อนเสมอ สิ่งที่ต้องตรวจสอบจะมีด้วยกันดังนี้

ติดป้ายสถานะนั่งร้าน เพื่อให้ผู้ใช้งานรู้ว่านั่งร้านผ่านการตรวจสอบและปลอดภัยสำหรับการใช้งาน
หากนั่งร้านสูงตั้งแต่ 4 เมตรขึ้นไป กฎหมายกำหนดว่าต้องให้วิศวกรควบคุมและตรวจสอบอย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง
ตรวจสอบเสมอเมื่อเกิดเหตุการณ์ผิดปกติ เช่น พายุ ลมแรง หรือมีการกระแทกของโครงสร้าง

SC Scaffolding พร้อมติดตั้งนั่งร้าน BS ให้ได้มาตรฐานทุกขั้นตอน

SC Scaffolding คือผู้นำเข้าและจำหน่ายท่อและอุปกรณ์นั่งร้านมาตรฐาน BS Standard พร้อมให้บริการขาย เช่า และติดตั้งนั่งร้าน BS ด้วยมาตรฐานการติดตั้งนั่งร้าน BS จากผู้เชี่ยวชาญและมีพนักงานระดับมืออาชีพที่ผ่านการอบรมความปลอดภัย พร้อมด้วยวิศวกรออกแบบและรับรองแบบ รับประกันคุณภาพอุปกรณ์ทุกชิ้นพร้อมใบเซอร์จากโรงงาน มั่นใจได้ทั้งเรื่องความแข็งแรงและความปลอดภัย ปฏิบัติตามกฎหมายนั่งร้านอย่างครบถ้วน

หากต้องการคู่มือการติดตั้งนั่งร้าน BS (ฉบับ PDF) สามารถติดต่อเราตามข้อมูลด้านล่างเพื่อรับคู่มือฟรีได้เลยครับ

Contact or inquire for more information at

โทร: 0854467877, 021257199
Line:@thitmark
อีเมล: sc.scaffolding29@gmail.com
Open daily from 7:00 AM to 5:00 PM.