มาตรฐาน BS EN 12811 คือมาตรฐานสากลสำหรับการติดตั้งนั่งร้านชั่วคราวในงานก่อสร้าง ซึ่งพัฒนาขึ้นโดยคณะกรรมการมาตรฐานยุโรป (CEN — European Committee for Standardization) เพื่อกำหนดข้อกำหนดด้านความปลอดภัย โครงสร้าง และการใช้งานนั่งร้านในสถานที่ก่อสร้าง
อุตสาหกรรมก่อสร้าง ความปลอดภัยคือหัวใจสำคัญที่ทุกคนต้องใส่ใจ โดยเฉพาะการทำงานบนที่สูงที่เครื่องมืออย่าง “นั่งร้าน” ปัจจัยนี้ทำให้การเลือกใช้อุปกรณ์ที่มีมาตรฐานและได้รับการติดตั้งที่ถูกต้องเป็นสิ่งที่ไม่ควรละเลย มาตรฐานหนึ่งที่ได้รับการยอมรับในระดับสากลคือ มาตรฐาน BS EN 12811 โดยจะเป็นมาตรฐานที่กำหนดประสิทธิภาพและการออกแบบนั่งร้านไว้อย่างครบถ้วน
SC Scaffolding จะมาอธิบายเกี่ยวกับ BS EN 12811 ว่าคืออะไร มีโครงสร้างอะไรบ้าง พร้อมอธิบายข้อกำหนดต่างๆ และการตรวจสอบนั่งร้านตามมาตรฐานที่ควรรู้

BS EN 12811 คืออะไร?
มาตรฐาน BS EN 12811 ย่อมาจาก British Standard European Norm 12811 เป็นมาตรฐานที่ร่วมกันระหว่างอังกฤษ (British Standard Institute) และยุโรป (European Committee for Standardization – CEN) ว่าด้วยเรื่องของอุปกรณ์งานชั่วคราวโดยเฉพาะนั่งร้านสำหรับงานก่อสร้าง โดยเริ่มใช้อย่างเป็นทางการเมื่อปี ค.ศ. 2003 เข้ามาแทนที่มาตรฐานเก่าอย่าง BS 5973 เพราะเมื่อเทคโนโลยีและวัสดุก่อสร้างพัฒนาขึ้น รวมถึงความต้องการมาตรฐานร่วมกันในระดับยุโรป คณะกรรมการ CEN จึงพัฒนา EN 12811 ขึ้นมาทดแทน โดยเพิ่มความเข้มงวดในด้าน ระบบการจัดการน้ำหนัก, การกำหนดขนาดพื้นที่ในการทำงาน, ข้อกำหนดด้านวัสดุที่ใช้ และแนวทางการออกแบบโครงสร้าง
โครงสร้างของมาตรฐาน BS EN 12811 มีอะไรบ้าง?
มาตรฐาน BS EN 12811 จะประกอบไปด้วย 3 ส่วน โดยจะครอบคลุมตั้งแต่ประสิทธิภาพและการออกแบบ ข้อมูลเกี่ยวกับวัสดุ และการทดสอบการรับน้ำหนัก
มาตรฐาน EN 12811-1: ข้อกำหนดด้านประสิทธิภาพและการออกแบบทั่วไป
เป็นส่วนที่สำคัญอย่างมากและสำคัญที่สุด เพราะเป็นส่วนที่ระบุข้อกำหนดด้านประสิทธิภาพและวิธีการออกแบบทั่วไปสำหรับนั่งร้าน ทั้งตัวโครงสร้าง การรับน้ำหนัก การยึดเกาะ และข้อกำหนดด้านความปลอดภัยพื้นฐาน เป็นส่วนหนึ่งที่วิศวกรและผู้ติดตั้งนั่งร้านต้องใช้สำหรับการอ้างอิงเป็นหลัก
มาตรฐาน EN 12811-2: ข้อมูลเกี่ยวกับวัสดุ
ส่วนนี้จะระบุคุณสมบัติ ชนิด และมาตรฐานวัสดุอุปกรณ์นั่งร้าน เช่น อลูมิเนียมหรือเหล็ก และในมาตรฐานนี้ยังรวมถึงข้อกำหนดเรื่องการป้องกันสนิมและความทนทานของวัสดุด้วยเช่นกัน
มาตรฐาน EN 12811-3: การทดสอบโหลด
เป็นกำหนดระเบียบวิธีการทดสอบความสามารถในการรับน้ำหนักของนั่งร้านและส่วนประกอบต่างๆ ตามสภาวะจริง เพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนด มาตรฐาน EN 12811-1
ประเภทการรับน้ำหนักตามมาตรฐาน BS EN 12811
การแบ่งประเภทการรับน้ำหนักหรือการแบ่ง Load Class มาตรฐาน BS EN 12811 จะถูกแบ่งออกเป็น 6 ระดับ อันนี้คือจุดเด่นอย่างหนึ่งของมาตรฐานนี้ เพราะการแบ่งประเภทการรับน้ำหนัก จะช่วยให้ผู้ออกแบบและผู้ใช้งานสามารถเลือกนั่งร้านได้ตรงตามความต้องการของงานแต่ละประเภท
| Load Class | น้ำหนักสูงสุดต่อตารางเมตร | ประเภทงานที่เหมาะสม |
| Class 1 | 0.75 kN/m² | งานตรวจสอบเท่านั้น |
| Class 2 | 1.5 kN/m² | งานทาสี ทำความสะอาด (ไม่วางวัสดุ) |
| Class 3 | 2.0 kN/m² | งานซ่อมแซมและงานผิวอาคาร |
| Class 4 | 3.0 kN/m² | งานก่อสร้างทั่วไป |
| Class 5 | 4.5 kN/m² | งานก่อสร้างหนัก |
| Class 6 | 6.0 kN/m² | งานที่ต้องการน้ำหนักสูงสุด |
การเลือก Load Class จะมีความสำคัญอย่างมากสำหรับการตั้งนั่งร้าน หากเลือกใช้นั่งร้านที่ Load Class ต่ำกว่าที่งานต้องการ จะถือว่าผิดมาตรฐาน EN 12811 และเสี่ยงต่อความปลอดภัยและอาจทำให้เกิดอุบัติเหตุได้
ข้อกำหนดความกว้างพื้นที่ทำงานในมาตรฐาน EN 12811
นอกจาก Load Class แล้ว มาตรฐาน EN 12811 ยังกำหนด Width Class หรือความกว้างของพื้นที่ทำงานออกเป็น 7 ระดับ โดยมีความกว้างขั้นต่ำตั้งแต่ 0.6 เมตรไปจนถึง 2.4 เมตร ซึ่งแต่ละระดับมีช่วงห่างประมาณ 0.3 เมตร เพื่อให้ผู้ออกแบบสามารถเลือกขนาดที่เหมาะสมกับลักษณะงานและพื้นที่ก่อสร้าง
ข้อกำหนดด้านความปลอดภัยสำคัญของมาตรฐาน BS EN 12811
มาตรฐาน BS EN 12811 จะมีการกำหนดข้อบังคับเกี่ยวกับความปลอดภัยที่ทุกคนต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด ข้อกำหนดต่างๆ จะมีด้วยกัน ดังนี้
1. ระบบราวกันตก
- ราวบนสุด ต้องสูงไม่น้อยกว่า 0.95–1.0 เมตร จากพื้นนั่งร้าน
- ราวกลาง ต้องติดตั้งในระดับกึ่งกลางของช่องว่างระหว่างราวบนและพื้น
- ต้องมีแผ่นกั้นเท้า สูงไม่น้อยกว่า 0.15 เมตร เพื่อป้องกันสิ่งของตกหล่น
2. พื้นทำงาน
- พื้นต้องไม่มีช่องว่างเกินกว่า 25 มิลลิเมตร ที่อาจทำให้เท้าหรืออุปกรณ์หล่นได้
- พื้นต้องไม่ลื่น และสามารถรับน้ำหนักได้ตาม Load Class ที่กำหนด
- ต้องมีความมั่นคง ไม่โยกคลอน แม้ในระหว่างการใช้งาน
3. ระบบการเข้า-ออก
- ต้องติดตั้งบันได หรือทางลาด ที่ปลอดภัยสำหรับการขึ้น-ลง
- ในพื้นที่ที่มีความสูงเกินกว่า 2 เมตร ต้องมีราวกันตกทุกด้าน
- ทางเดินต้องกว้างพอให้ผู้ปฏิบัติงานสัญจรได้อย่างสะดวกและปลอดภัย
4. วัสดุและโครงสร้าง
- ท่อเหล็กต้องมีเส้นผ่านศูนย์กลางนอก 48.3 มิลลิเมตร ตามมาตรฐาน EN 12811
- เหล็กต้องผ่านกระบวนการป้องกันสนิม เช่น การชุบท่อกัลวาไนซ์
5. การยึดเกาะกับโครงสร้าง
- การยึดนั่งร้านกับอาคารต้องมีระยะห่างและจำนวนจุดยึดตามที่มาตรฐานกำหนด
- การคำนวณจุดยึดต้องพิจารณาแรงลมและน้ำหนักบรรทุกทั้งหมด
มาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับ BS EN 12811
นอกจากมาตรฐาน BS EN 12811 แล้ว สำหรับนั่งร้าน BS ก็มีมาตรฐานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องด้วยเช่นกัน
- BS 1139: มาตรฐานเดิมสำหรับท่อและแคลมป์ (มือเสือนั่งร้าน) ยังคงใช้ได้ในบางพื้นที่
- BS EN 74: มาตรฐานใหม่ที่แทนที่ BS 1139 ในปี 2006 มีความเข้มงวดด้านความแข็งแรงมากขึ้น

นั่งร้าน BS EN 12811 แตกต่างจากนั่งร้านทั่วไปอย่างไร?
นั่งร้าน BS ที่ผ่านมาตรฐาน BS EN 12811 มีความแตกต่างจากนั่งร้านทั่วไปในหลายด้าน:
ด้านวัสดุ: ท่อกัลวาไนซ์มาตรฐาน 48.3 มม. ผ่านการทดสอบความแข็งแรงและการป้องกันสนิม ทนทานกว่านั่งร้านทั่วไปที่อาจผลิตจากวัสดุคุณภาพต่ำ
ด้านแคลมป์: แคลมป์ที่ผ่านมาตรฐาน BS EN 74 มีค่า Slip Load (แรงที่ทำให้ท่อเลื่อน) และ Moment Resistance ที่กำหนดชัดเจน สามารถนำไปคำนวณโครงสร้างได้
ด้านใบรับรอง: ทุกชิ้นส่วนมีใบเซอร์ติฟิเคตจากโรงงานรับรองว่าผ่านการทดสอบตามมาตรฐาน ทำให้สามารถตรวจสอบย้อนหลังได้
ด้านการออกแบบ: วิศวกรสามารถคำนวณและออกแบบโครงนั่งร้านได้อย่างถูกต้อง เพราะทุกพารามิเตอร์ของวัสดุถูกกำหนดไว้ในมาตรฐาน
วิธีตรวจสอบว่านั่งร้านผ่านมาตรฐาน BS EN 12811 หรือไม่
ผู้ใช้งานสามารถตรวจสอบคุณภาพนั่งร้านเพื่อให้ผ่านมาตรฐาน BS EN 12811 ด้วยวิธีต่างๆ ดังนี้
- ตรวจใบเซอร์ติฟิเคต: อุปกรณ์ทุกชิ้นควรมีเอกสารรับรองจากโรงงานผู้ผลิตที่ระบุมาตรฐาน BS EN 12811 หรือ BS EN 74
- ตรวจสอบขนาดท่อ: ท่อมาตรฐานต้องมีเส้นผ่านศูนย์กลางนอก 48.3 มม. และผนังหนาตามที่กำหนด
- ตรวจสอบผิวท่อ: ต้องมีการชุบกัลวาไนซ์หรือการป้องกันสนิมที่เพียงพอ
- ตรวจสอบแคลมป์: แคลมป์ต้องไม่มีรอยแตกร้าว และสามารถขันแน่นได้อย่างมั่นคง
- ให้วิศวกรตรวจสอบ: สำหรับนั่งร้านสูงตั้งแต่ 4 เมตรขึ้นไป ควรให้วิศวกรผู้มีประสบการณ์เป็นผู้รับรอง
SC Scaffolding — ผู้เชี่ยวชาญนั่งร้าน BS Standard ในประเทศไทย
SC Scaffolding ผู้นำเข้าและจำหน่ายท่อและอุปกรณ์นั่งร้าน BS Standard ที่ใส่ใจในเรื่องมรตรฐาน BS EN 12811 มาตรฐานสากล พร้อมให้บริการครบวงจรทั้ง ขายนั่งร้าน เช่านั่งร้าน และติดตั้งนั่งร้าน รับประกันคุณภาพทุกชิ้นพร้อมใบเซอร์จากโรงงาน
หากต้องการคู่มือการติดตั้งนั่งร้าน BS (ฉบับ PDF) สามารถติดต่อเราตามข้อมูลด้านล่างเพื่อรับคู่มือฟรีได้เลยครับ
ติดต่อหรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมที่
เปิดทำการทุกวัน 7:00-17:00 น.
โทร: 0854467877, 021257199
Line:@thitmark
อีเมล: sc.scaffolding29@gmail.com